Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği, düşük karbonlu ekonomiye geçişi hızlandırmak ve Avrupa Birliği (AB) iklim politikalarına uyumu sağlamak amacıyla yürürlüğe girdi. Yönetmelik, hangi yatırımların çevresel açıdan sürdürülebilir olduğunu belirleyecek bir çerçeve sunuyor.
Bu düzenleme ile Türkiye, uluslararası yeşil finansman kaynaklarından daha fazla yararlanmayı hedeflerken, piyasada şeffaflığı artırarak ‘greenwashing’ riskini de engellemeyi amaçlıyor. Yeşil Taksonomi, ortak bir dil ve değerlendirme kriterleri oluşturarak sürdürülebilir yatırımları teşvik edecek.
Yönetmelik, ekonomik faaliyetler için altı temel çevresel hedef belirledi. Bunlar arasında sera gazı emisyonlarının azaltılması, iklim değişikliğine uyum, su ve deniz kaynaklarının sürdürülebilir kullanımı, döngüsel ekonomiye geçiş, kirliliğin önlenmesi ve kontrolü, biyoçeşitliliğin korunması ve ekosistemlerin restorasyonu yer alıyor.
Bir ekonomik faaliyetin ‘Yeşil Taksonomiye Uyumlu’ sayılabilmesi için üç kritik şartı eş zamanlı olarak karşılaması gerekiyor. Bu şartlar ‘Önemli Katkı’, ‘Önemli Zarar Vermeme’ ve ‘Asgari Sosyal Koruma’ olarak adlandırıldı.
‘Önemli Katkı’ ilkesi, belirlenen çevresel hedeflerden en az birine ciddi katkı yapılmasını zorunlu kılıyor. ‘Önemli Zarar Vermeme’ ilkesi, diğer çevresel hedeflere zarar verilmemesini güvence altına alırken, ‘Asgari Sosyal Koruma’ ilkesi ise sosyal standartlara tam uyumu gerektiriyor.
Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği, 16 sektörü ve 137 ekonomik faaliyeti kapsayan teknik tarama kriterleri içeriyor. AB Taksonomisi’ndeki faaliyetlerle başlayan süreç, Türkiye’nin yapısı gereği kritik olan tarım ve turizm sektörlerini de içine alacak şekilde genişletildi.
Gelecekte eklenmesi planlanan sektörler ve ekonomik faaliyetler, Teknik Uzman Grubu ve Türkiye Taksonomi Komitesi’nin çalışmalarıyla belirlenecek. Bu kriterler İklim Değişikliği Başkanlığı’nın resmi internet sitesinde duyurulacak.
Yönetmelik, reel sektör ve finans sektörü için farklı raporlama yükümlülükleri getiriyor. Reel sektör için gönüllü raporlama esası benimsenirken, finans sektörü 1 Ocak 2029 tarihinden itibaren zorunlu raporlama yapacak.
Reel sektörün raporlama usul ve esaslarını İklim Değişikliği Başkanlığı belirleyecek. Finans sektörü için raporlama esasları ve şablonları ise Sermaye Piyasası Kurulu, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ve Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) tarafından oluşturulacak.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, yaptığı açıklamada, yönetmeliğin sürdürülebilir yatırımların önünü açacağını ve sanayicilerin yeşil finansmana erişimini kolaylaştıracağını belirtti. Kurum, ‘Daha yeşil bir Türkiye ve daha temiz bir gelecek için çalışmaya devam ediyoruz’ ifadesini kullandı.
