Amerika E2 vizesi başvurusunda konsolosluğa yalnızca bir iş fikri değil, kurulmuş ve yatırımı yapılmış bir şirket sunuluyor. ABD’de California Barosu’na kayıtlı attorney, İngiltere ve Galler’de ise SRA’ya kayıtlı solicitor olan Av. Dr. Ergül Çeliksoy, Türk girişimcilerin çoğu zaman vize başvurusuna odaklanıp şirket kuruluşundaki adımları sonradan düşündüğünü söylüyor. Çeliksoy’a şirket kuruluşundan vize mülakatına kadar izlenecek sırayı sorduk.
Av. Dr. Ergül Çeliksoy’a göre ilk karar, E-2 yolunun mu yoksa şirket içi transfer yolunun mu daha uygun olduğu. “Türkiye’de en az bir yıldır faal bir şirketi olan ve bu şirketin ABD’de şube veya bağlı şirket açmasını isteyen bir yönetici için L1A şirket içi transfer vizesi de bir seçenek. E-2 ise kişinin kendi yatırımına dayanıyor” diyor.
| Konu | E-2 Yatırımcı | L-1A Şirket İçi Transfer |
| Dayanak | Kişinin ABD’deki işe yatırımı | Yurt dışındaki şirketle ilişki |
| Türkiye’de faal şirket şartı | Yok | Var, kişi son üç yılda en az bir yıl yönetici olarak çalışmış olmalı |
| Uyruk şartı | Antlaşma ülkesi vatandaşlığı | Yok |
| Kalıcı oturuma geçiş | Kendiliğinden yok | EB-1C yolu değerlendirilebilir |
“Türkiye’de güçlü bir şirketi olan girişimci için L1A şirket içi transfer vizesi uzun vadede kalıcı oturuma daha net bir köprü kurabilir. Türkiye’de şirketi olmayan ama sermayesi olan biri için ise Amerika E2 vizesi daha uygun olabilir” diyor Çeliksoy.
Girişimci önce hangi işi yapacağını ve bu işi hangi eyalette kuracağını belirliyor. Yeni bir iş kurmak, mevcut bir işi satın almak veya bir franchise sistemine katılmak mümkün. Her modelin yatırım tutarı, risk düzeyi ve belgelenmesi farklı. Amerika E2 vizesi açısından üç model de kullanılabiliyor, ancak dosyada anlatılacak hikaye her birinde değişiyor.
Av. Dr. Ergül Çeliksoy, iş modelinin vizeye göre değil, gerçek bir iş olarak değerlendirilmesini öneriyor. “E2 yatırımcı vizesi için seçilen işin, yatırımcı ve ailesinin geçiminden fazlasını üretebilecek ya da istihdam yaratabilecek bir iş olması gerekiyor. Yalnızca vize almak için kurulan küçük bir iş, marjinal sayılabilir” diyor.
ABD’de şirketler eyalet düzeyinde kuruluyor. Türk girişimciler çoğunlukla limited şirket (LLC) veya anonim şirket (corporation) yapısını tercih ediyor. Kuruluş belgeleri eyalete sunuluyor, ardından federal vergi kimlik numarası (EIN) alınıyor. Seçilen şirket türü E2 yatırımcı vizesi şartlarını tek başına belirlemiyor; asıl önemli olan sahiplik ve kontrol yapısı.
Çeliksoy, şirket belgelerinde E-2 şartlarının baştan gözetilmesi gerektiğini söylüyor. “Şirketin en az yüzde 50’si antlaşma ülkesi vatandaşlarına ait olmalı ve yatırımcı ya yüzde 50’ye sahip olmalı ya da işi yönetecek kontrol gücünü taşımalı. Ortaklık sözleşmesi bu yapıyı açıkça göstermeli. Amerika E2 vizesi başvurusunda görevli, şirket belgeleriyle anlatılan yapının uyuşup uyuşmadığına bakar” diyor.
Vergi yapısının seçimi, vergi danışmanıyla ayrıca değerlendirilmesi gereken bir konu. Çeliksoy, göçmenlik ve vergi kararlarının birbirini etkileyebileceğini hatırlatıyor. Örneğin şirketin vergi kayıtlarındaki ortaklık bilgisi, ABD vizesi dosyasındaki sahiplik beyanıyla aynı olmalı.
Şirket adına ABD’de bir banka hesabı açılıyor ve yatırım parası Türkiye’den bu hesaba transfer ediliyor. Transferin izlenebilir olması, E2 yatırımcı vizesi dosyasının en önemli kısımlarından biri.
“Para, Türkiye’deki kaynağından ABD’deki şirket hesabına kadar belgelerle izlenebilmeli. Gayrimenkul satışı varsa tapu ve satış belgeleri, birikim varsa hesap dökümleri, bağış varsa bağış yapanın gelirinin kaynağı gösterilmeli. Bir ABD vizesi başvurusunda kaynağı açıklanamayan para, yatırım olarak kabul edilmeyebilir” diyor Av. Dr. Ergül Çeliksoy.
Yalnızca banka hesabında duran para genellikle yeterli sayılmıyor. Kira sözleşmesi, ekipman ve envanter alımı, işletme satın alma veya franchise ücreti gibi harcamaların yapılmış ya da geri dönülemez biçimde taahhüt edilmiş olması bekleniyor. Amerika E2 vizesi değerlendirmesinde her harcamanın sözleşmesi, faturası ve ödeme kaydı birlikte sunuluyor.
Çeliksoy, girişimcilerin bu aşamada vize riskini de yönetmesi gerektiğini söylüyor. “Vize çıkmadan büyük harcamalar yapmak zorunda kalabilirsiniz. Bu riski azaltmak için kira veya satın alma sözleşmelerine, Amerika E2 vizesi reddedilirse paranın iadesini öngören maddeler eklenebiliyor. Ancak bu maddeler, yatırımın riske girmiş olması şartını zayıflatmayacak şekilde kurulmalı” diyor.
İş planı, işin beş yıllık gelir, gider ve istihdam projeksiyonlarını içeriyor. Konsolosluk görevlisi bu planı, işin marjinal olmadığını değerlendirmek için kullanıyor. E2 yatırımcı vizesi dosyalarında iş planı, hangi pozisyonun hangi yıl doldurulacağını gösteren bir istihdam takvimi de içeriyor.
Av. Dr. Ergül Çeliksoy, iş planında gerçekçiliğin önemli olduğunu söylüyor: “Abartılı rakamlar plana güveni azaltıyor. Pazar araştırması, rakip analizi ve işe alınacak çalışanların pozisyonları somut olmalı. ABD vizesi mülakatında görevli, plandaki rakamlarla ilgili soru sorabilir ve girişimcinin bunları açıklayabilmesi bekleniyor.”
Şirket kurulup yatırım yapıldıktan sonra girişimci, DS-160 formunu doldurup ABD dış temsilciliğine yatırım dosyasını sunuyor ve mülakata giriyor. Türk vatandaşlarına E-2 vizesi, ABD Dışişleri Bakanlığı’nın karşılıklılık tablosuna göre 60 aya kadar, çok girişli olarak verilebiliyor; her girişte genellikle iki yıllık kalış izni tanınıyor. Mülakat randevusu ve ABD vizesi başvuru ücretleriyle ilgili ayrıntılar, dış temsilciliğin güncel duyurularından kontrol edilmeli.
Çeliksoy, mülakatta yatırımcının işini iyi tanıdığını göstermesinin önemli olduğunu belirtiyor. “Görevli, işin nasıl gelir elde edeceğini, kimleri istihdam edeceğinizi ve neden bu işi seçtiğinizi sorabilir. E2 yatırımcı vizesi mülakatında kısa ve tutarlı cevaplar, dosyadaki belgelerle birlikte değerlendirilir” diyor.
Vize alındıktan sonra yatırımcının işi fiilen yönetmesi ve işin büyümesi bekleniyor. Statü uzatmalarında işin gerçekten faal olduğu, vergi beyannameleri, maaş bordroları ve satış kayıtlarıyla gösteriliyor. Amerika E2 vizesi yenilenirken konsolosluk, ilk başvurudaki iş planı ile gerçekleşen rakamları karşılaştırabiliyor.
“Amerika E2 vizesi kendiliğinden kalıcı oturuma dönüşmez. İşi büyüyen bir yatırımcı ileride farklı bir göçmen kategorisini değerlendirebilir, ancak bu ayrı şartlara bağlı. Türkiye’deki şirketiyle bağı güçlü olanlar için L1A şirket içi transfer vizesi ve sonrasında EB-1C yolu da planlamaya dahil edilebilir” diyor Av. Dr. Ergül Çeliksoy.
Türkiye’deki şirketin ABD’de bağlı şirket kurduğu durumlarda kuruluş adımları benzer, ancak sahiplik yapısı farklı kuruluyor. L1A şirket içi transfer vizesi için ABD’deki şirket ile Türkiye’deki şirket arasında ana şirket, şube, bağlı şirket veya iştirak ilişkisi bulunmalı. E2 yatırımcı vizesi yolundan farklı olarak burada yöneticinin uyruğu değil, şirketler arasındaki ilişki belirleyici.
Av. Dr. Ergül Çeliksoy, bu yolda ABD şirketinin hisselerinin genellikle doğrudan Türkiye’deki şirkete ait olduğunu söylüyor. “Yeni kurulan bir ofis için L1A şirket içi transfer vizesi ilk aşamada bir yıllığına onaylanabiliyor ve uzatmada ofisin gerçekten faaliyete geçtiği gösteriliyor. Bu nedenle iş yeri kiralanması ve sermayenin aktarılması bu yolda da önemli” diyor.
Çeliksoy’un sıraladığı hatalar şunlar:
“Amerika E2 vizesi için şirket kurmak, vize formundan önce yapılan bir iş. Doğru sırayla atılan adımlar, mülakattaki soruların cevaplarını da hazırlıyor” diyor Çeliksoy. Kurallar ve konsolosluk uygulamaları değişebildiğinden, ABD vizesi başvurusu öncesinde güncel resmi kaynaklar kontrol edilmeli.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır. Kişisel durumunuza uygulanacak kurallar için başvuru öncesinde lisanslı bir avukattan hukuki görüş alınması gerekir.
Amerika’da yürütmeyi planladığınız çalışmalar açısından ulusal çıkar muafiyeti konusunu araştırıyorsanız, ilgili açıklamalara buradan ulaşabilirsiniz:
https://celiksoylaw.com/tr/amerika-gocmenlik/eb-2-niw-ulusal-cikar-muafiyeti/
