Arizona Üniversitesi liderliğindeki bir bilim ekibi, Ressam Takımyıldızı’ndaki genç Beta Pictoris yıldızını çevreleyen gaz ve toz diskinde yaklaşık 150 milyar kilometre uzunluğunda dev bir yapı keşfetti. “Kedi Kuyruğu” adı verilen bu oluşum, James Webb Uzay Teleskobu’nun kızılötesi gözlemlerinin ardından ilk kez Hubble Uzay Teleskobu ile görünür ışıkta incelendi. Araştırmacılar, bu yapının gezegen sistemlerinin oluşum süreçlerine dair önemli bilgiler sunabileceğini belirtiyor.
Arin Avsar liderliğindeki ekip, 14 yılı aşkın gözlem verilerini değerlendirdi. Bulgularını The Astrophysical Journal Letters dergisinde yayımlayan araştırmacılar, bu keşfin kozmik çarpışmaların etkilerini anlamak için kritik olduğunu vurguladı.
Bilim insanları, yapının Plüton büyüklüğündeki gök cisimlerinin şiddetli çarpışmaları sonucu oluştuğunu tahmin ediyor. Yaklaşık 1000 astronomik birime ulaşan bu dev oluşum, 93 milyar mile eşdeğer bir uzunluğa sahip.
Yapının görünür ışıkta tespit edilmesini zorlaştıran temel nedenin, ışığı emen karbon ağırlıklı organik maddeler olduğu düşünülüyor. Araştırmacılar, yaklaşık 1 mikron büyüklüğündeki toz parçacıklarının beklenmedik derecede gözenekli olduğunu belirledi.
Bu parçacıkların, çarpışma sırasında buharlaşan karbonun soğuyarak yeniden yoğunlaşmasıyla meydana gelmiş olabileceği değerlendiriliyor. Bu durum, uzaydaki kimyasal süreçlere dair yeni kapılar açıyor.
Hubble gözlemleri, yıldızın çevresindeki toz bulutunda dikkat çekici bir bozulmayı da ortaya koydu. Bilim insanları, bu bozulmanın sistemdeki üç gezegenden biri olan Beta Pic b’nin çekim gücünden kaynaklandığını düşünüyor. Beta Pic b, Jüpiter’in yaklaşık 10 katı kütleye sahip bir dev gezegen olarak biliniyor.
Yaklaşık 4,6 milyar yıl önce Güneş Sistemi’nin de benzer çarpışmalarla şekillendiği bilim dünyasında kabul görüyor. Bu yeni bulgular, gezegen sistemlerinin oluşumuna ilişkin bilinmeyenleri aydınlatma potansiyeli taşıyor.
Araştırmacılar, Kuiper Kuşağı’nın yaklaşık 20 milyon yıllık döneminde yüzlerce Plüton büyüklüğünde gök cismi barındırmış olabileceğini belirtiyor. Beta Pictoris sistemindeki bu gözlemler, Güneş Sistemi’nin erken evrelerine ayna tutuyor.
