Devlet ile iş yapan inşaat, hizmet ve tedarik şirketleri için “Kamu İhalelerinden Yasaklılık” kararı, ticari hayatın fiilen durması anlamına gelmektedir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu kapsamında idarelerce verilen yasaklama kararları, 2026 yılı itibarıyla tamamen dijitalleşen EKAP (Elektronik Kamu Alımları Platformu) üzerinden anlık olarak işlenmekte ve şirketin tüm kamu ihalelerine girişi otomatik olarak engellenmektedir.

Bu sürecin şirketler üzerinde yarattığı “telafisi güç zararlar” göz önüne alındığında, İdari Yargı’da açılacak İptal Davaları ve bu davaların can damarı olan “Yürütmenin Durdurulması” talepleri hayati önem taşımaktadır. ABY Hukuk olarak, yasaklama kararlarına karşı hukuki başvuru yollarını ve güncel Danıştay içtihatlarını inceledik.

1. Yasaklama Kararının Hukuki Niteliği ve Ticari Sonuçları

İdare, ihaleye fesat karıştırma, sözleşme hükümlerini yerine getirmeme veya sahte belge sunma gibi iddialarla bir yükleniciyi 6 aydan 2 yıla kadar tüm kamu ihalelerinden yasaklayabilir.

Av. Alperen Bekir YİĞİT, bu kararın yalnızca şirketi değil, şirketin ortaklarını ve sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğu diğer şirketleri de etkilediğini vurgulamaktadır. Yasaklama kararı Resmi Gazete’de yayımlandığı andan itibaren, şirket için “ticari kara liste” süreci başlar. Bu nedenle, kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde (yetkili İdare Mahkemesinde) dava açılması yasal bir zorunluluktur.

2. Kritik Aşama: Yürütmenin Durdurulması (YD) Talebi

Yasaklama kararlarına karşı açılan davalar, İdari Yargılama Usulü Kanunu gereği ortalama 10-18 ay sürebilmektedir. Ancak bir inşaat veya tedarik firmasının bu süre boyunca ihaleye girememesi, şirketin iflası demektir. Bu noktada devreye “Yürütmenin Durdurulması” mekanizması girer.

Mahkemeden YD kararı alınabilmesi için iki şartın birlikte gerçekleşmesi gerekir:

1. İdari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması,
2. İdari işlemin açıkça hukuka aykırı olması.

ABY Hukuk; mahkemeye sunulacak dilekçede, şirketin devam eden projelerinin, çalışan istihdamının ve ticari itibarının göreceği zararın somut verilerle ortaya konulmasının YD kararı almada belirleyici olduğunu belirtmektedir.

3. Yasaklama Kararlarında Sıkça Rastlanan Hukuka Aykırılıklar

İdare Mahkemeleri ve Danıştay, yasaklama kararlarını denetlerken idarenin şekil ve usul kurallarına uyup uymadığına titizlikle bakar. 2026 yılı yargılamalarında en sık karşılaşılan iptal sebepleri şunlardır:

• Savunma Hakkının İhlali: Anayasa Mahkemesi ve Danıştay’ın yerleşik içtihatlarına göre; idare, yasaklama kararı vermeden önce yüklenicinin savunmasını almak zorundadır. Savunma alınmadan verilen yasaklama kararları, “açıkça hukuka aykırı” kabul edilerek iptal edilmektedir.
• Sürelerin Geçirilmesi: İdarenin, yasaklamayı gerektiren fiili öğrendiği tarihten itibaren belirli bir süre içinde (fiilin niteliğine göre değişir, genellikle 45 gün) yasaklama işlemini başlatması gerekir. Bu sürenin geçirilmesi, işlemin iptalini gerektirir.
• Orantılılık İlkesi: İşlenen fiil ile verilen ceza (yasaklama süresi) arasında bir dengesizlik varsa, mahkeme işlemi iptal edebilir.

4. Teminatın Gelir Kaydedilmesi Sorunu

Yasaklama kararı ile birlikte genellikle yüklenicinin “Geçici veya Kesin Teminatının” idarece gelir kaydedilmesi (Hazineye aktarılması) işlemi de uygulanır.

Av. Alperen Bekir YİĞİT; teminatın irat kaydedilmesi işleminin, yasaklama kararından bağımsız ayrı bir idari işlem olduğunu ve iptal davasında bu hususun da ayrıca talep edilmesi gerektiğini hatırlatmaktadır. Aksi takdirde yasaklama kalksa bile, el konulan teminatın geri alınması için ayrı bir hukuk mücadelesi verilmesi gerekebilir.

Sonuç ve Hukuki Değerlendirme

Kamu ihalelerinden yasaklama, bir ticari işletme için “ekonomik ölüm” fermanı niteliğindedir. İdarenin geniş yetkileri karşısında, şirketin ticari hayatını sürdürebilmesi; sürecin en başında, özellikle Yürütmenin Durdurulması aşamasında etkin bir hukuki refleks gösterilmesine bağlıdır.

Av. Alperen Bekir YİĞİT ve ABY Hukuk, Kamu İhale Kanunu mevzuatındaki teknik detayların ve usul kurallarının, davanın esasına girmeden bile sonucu belirleyebileceği gerçeğinden hareketle süreci ele almaktadır.

YASAL UYARI: Bu metin, Türkiye Barolar Birliği Reklam Yasağı Yönetmeliği (Madde 9) ve Avukatlık Meslek Kuralları çerçevesinde, yalnızca hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İş sağlama amacı gütmez, haksız rekabet niteliği taşımaz. İhale süreçleriniz ve idari davalarınızla ilgili somut olayın özelliklerine göre bir avukattan hukuki danışmanlık almanız tavsiye edilir.